Korona virüs salgını sürecinde güvenli gıdaya ulaşmanın halk sağlığı açısından öneminin bir kez daha ortaya çıktığının altını çizen GMO Konya Şube Başkanı Hulusi Ada, kaliteli süt üretimi için süt hayvancılığı ile uğraşan çiftçiye ve köylüye verilen desteklerin artırılması gerektiğini aktardı.
Çiğ süt fiyatları, 2021 yılının Aralık ayında 3.20 liradan, 4.70’e yükseltildi. Sütün market fiyatları ise zirveyi gördü. 1 litrelik süt, marketlerde 10-11 liradan satılmaya başlandı. Süt üretiminde dünyada lider olan Türkiye’de ise pahalılıktan ötürü süt tüketimi azaldı. Sütün pahalı olması, vatandaşı kayıt dışı ürün tüketimine yönlendirdi.
SÜT TÜKETİMİNDE LİSTENİN SONLARINDAYIZ
Çiğ sütün satış fiyatının 4.70 olarak belirlendiğini aktaran Ada, “Belirlenen bu fiyattaki sütün market raflarında tüketiciye ulaşmasına kadar ne yazık ki 2-3 katına çıktığı görülüyor” şeklinde konuştu. “Fiyatların bu kadar yüksek olması bütçesi yeterli olmayan tüketicileri kayıt dışı ürün tüketimine yönlendiriyor” diyen Ada, “Sokak sütü tüketimi de bu kayıt dışılığın başında geliyor. Ülkemizde sokak sütü tüketimi azımsanamayacak düzeyde. Üretilen çiğ süt miktarının hemen hemen yarısına yakını kayıt dışı olarak pazarlanıp satılıyor. Bütün bunlar yetmiyormuş gibi basın ve yayın organlarında, izlenebilirliğin en yüksek olduğu yayın saatlerinde konunun uzmanı olmayan kişiler tarafından hiçbir bilimsel temeli olmayan, spekülatif ve bir o kadar da tehlikeli, tüketiciyi yanlış bilgilendirip, yönlendiren 'medyatik' birtakım insanlar tarafından işlenmiş sütün tüketilmemesi gerektiği konusunda yoğun çaba sarf edildiği görülüyor. Türkiye'nin büyük baş hayvan sayısı ve süt üretiminde üst sıralarda yer almasına rağmen, süt tüketiminde listenin sonlarında bulunduğunu kaydeden Başkan Ada, “AB ülkeleri arasında yıllık ortalama süt tüketimi 60 litrenin üzerinde olurken İrlanda ve Finlandiya bu alanda başı çeken iki ülke durumunda. Bu miktar Türkiye`de sadece 34 litre kadar” dedi.
KAYIT DIŞI ÜRETİME İZİN VERİLMEMELİ
Korona virüs salgını sürecinde güvenli gıdaya ulaşmanın halk sağlığı açısından öneminin bir kez daha ortaya çıktığının altını çizen Gıda Mühendisleri Odası Başkanı Hulusi Ada, kaliteli süt üretimi için süt hayvancılığı ile uğraşan çiftçiye ve köylüye verilen desteklerin artırılması gerektiğini aktardı. Aile çiftçiliğinin özendirilmesi gerektiğinin de önemini vurgulayan Ada, son olarak şunları dile getirdi: “Artık kırsal kalkınmaya daha fazla önem verilmeli. Okul sütü projesi uygulamasına yaşanılan sorunların çözülmesi kaydıyla devam edilmeli, projeye yerel işletmelerin dahil edilmesi sağlanmalı. Süt üreticilerinin bir araya gelmesini sağlayacak üretici birlikleri ve kooperatifler kurulmalı, gerekli destekler sağlanmalı. Pastörize ve UHT (uzun ömürlü) süt tüketiminin yaygınlaşması özendirilmeli. Süt ve ürünlerindeki denetim artırılmalı, kayıt dışı üretime ve satışına izin verilmemeli. Gıda mühendislerinin teknik bilgisinden; üretimden-denetime kadar olan her aşamada yararlanılmalıdır. Bu anlamda Gıda Mühendisleri Odası tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı ‘na önerilen 'Yetkilendirilmiş Gıda Danışmanlığı' sistemi yaşama geçirilmelidir. Tüketiciler üzerinde ciddi yanılgılara neden olan bilgi kirliliğinin önlenmesi konusunda, süt ve ürünleri alanında uzmanlaşmış meslek grupları ve kuruluşları ile iş birliğine gidilmeli, toplumu doğru şekilde bilgilendirme konusunda çaba sarf edilmeli.”
EMRE ÖZGÜL