Londra merkezli enerji düşünce kuruluşu Ember, küresel elektrik talebinin yüzde 92’sini temsil eden 78 ülkenin ocak-haziran 2023 dönemine ait elektrik verilerini içeren bir analiz yayımlandı.
YÜZDE 14’Ü GEÇTİ
Rapora göre, yılın ilk yarısında küresel elektrik talebi geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,4 arttı. Bu oran, küresel elektrik talebindeki artışta 10 yıllık tarihsel ortalama olan yüzde 2,6’nın oldukça altında kaldı. Avrupa Birliği (AB) başta olmak üzere bazı büyük ekonomilerdeki talep düşüşü, küresel elektrik talebindeki büyümeyi baskıladı.
Elektrik üretiminde ise, rüzgâr ve güneş enerjisinin payı geçen yılın ilk yarısındaki yüzde 12,8’e kıyasla bu yılın ilk yarısında yüzde 14,3’e ulaşarak rekor kırdı. Rüzgârın küresel elektrik üretimindeki payı yüzde 8,75 olurken, güneşin payı yüzde 5,52’ye yükseldi. Rüzgâr ve güneş, küresel elektrik üretiminde paylarını önemli ölçüde artıran iki elektrik kaynağı oldu.
Güneş enerjisinden elektrik üretimi bu yılın ilk yarısında 2022’nin aynı dönemine göre yüzde 16, rüzgârdan üretim ise yüzde 10 büyüdü.
Rüzgâr ve güneş enerjisinin elektrik üretimindeki payının büyümesi, sektör kaynaklı emisyonlardaki artışın yüzde 0,2 ile durağan seyretmesini sağladı. Güneş ve rüzgârdan üretilen elektrik, 142 milyon ton karbon emisyonunu önledi.
EN YÜKSEK ORAN DANİMARKA’DA
Rüzgârın elektrik üretimindeki payının en yüksek olduğu ülke yüzde 55,6 ile Danimarka oldu. Danimarka, bu yılın ilk yarısında elektriğinin yüzde 10,3’ünü güneşten elde etti.
Birleşik Krallık elektriğinin yüzde 31,6’sını, Almanya yüzde 27’sini, İspanya yüzde 25,7’sini, Hollanda yüzde 21,5’ini, Brezilya yüzde 12,2’sini ve ABD yüzde 11,3’ünü rüzgârdan karşıladı. Çin’in elektrik üretiminde rüzgârın payı söz konusu dönemde yüzde 11 olurken, gelişmekte olan en büyük ekonomilerden biri olan Hindistan elektrik üretiminin yüzde 4,3’ünü rüzgârdan sağladı. Elektrik üretiminde güneşin en yüksek pay sahibi olduğu ülke ise yüzde 24,6 ile Lüksemburg oldu. Hollanda ve Yunanistan elektrik üretiminin yüzde 18,3’ünü güneşten karşılarken, bu oran İspanya’da yüzde 16,3, İtalya ve Almanya’da sırasıyla yüzde 12,6 ve yüzde 12,3 olarak hesaplandı.
TÜRKİYE’DE DURUM NE?
Japonya yılın ilk yarısında elektriğinin yüzde 11,4’ünü, Danimarka yüzde 10,4’ünü, Hindistan yüzde 7,1’ini, Çin yüzde 5,9’unu ve ABD yüzde 5,8’ini güneşten üretti.
Türkiye’nin elektrik üretiminde ise bu yılın ilk yarısında rüzgârın payı yüzde 10,4 ve güneşin payı yüzde 5,65’e yükseldi. Temiz enerji dönüşümünde iddialı hedefleri bulunan AB ülkelerinde rüzgâr ve güneşin elektrik üretimindeki ortalama payı sırasıyla yüzde 18,1 ve yüzde 9 oldu.
KURAKLIK HİDROELEKTRİK ÜRETİMİNİ VURDU
Söz konusu dönemde, kömürden elektrik üretimi yüzde 1 arttı ve küresel elektrik üretiminin yüzde 36’sını oluşturdu. Doğal gazdan elektrik üretiminin toplam içindeki payı yüzde 0,5 artışla yüzde 22 oldu.
Nükleerden elektrik üretimi ocak-haziran döneminde geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 0,7 büyüdü ve dünya elektrik üretiminin yüzde 9,6’sını karşıladı.
Hidroelektrik üretimi bu dönemde kuraklık nedeniyle yüzde 8,5 ile tarihi bir düşüş yaşadı ve küresel elektrik üretiminin yüzde 14’ünü oluşturdu. Hidroelektrik üretimindeki düşüşün dörtte üçü Çin’den kaynaklandı. Hidroelektrik üretiminden kaynaklanan açığı kapatmak için ise fosil yakıtlardan üretimde artış görüldü.