Çocukların neden yalan söylediğini anlamak, ebeveynlerin, bakıcıların ve eğitimcilerin altta yatan sorunları ele almasına ve onlara dürüstlüğün önemini öğretmesine yardımcı olabilir. Psikiyatri Uzmanı Dr. Tuba Erdoğan konu hakkında bilgiler verdi. Dr. Tuba Erdoğan, çocukların yalan söylemesinin bazı yaygın nedenlerini şöyle sıraladı:
“Cezalandırılma Korkusu: Çocukların yalan söylemesinin en yaygın nedenlerinden biri başlarını belaya sokmaktan kaçınmaktır. Eylemlerinin sonuçlarıyla karşılaşmaktan korkuyor olabilirler, bu nedenle cezadan kaçmak için yalan söylerler.
Başkalarını Korumak: Çocuklar arkadaşlarını, kardeşlerini ve hatta ebeveynlerini korumak için yalan söyleyebilirler. Başkalarının eylemleri için bir sadakat veya sorumluluk duygusu hissedebilir ve onları sonuçlardan korumaya çalışabilirler.
Dikkat Çekme: Bazı çocuklar yetişkinlerin veya akranlarının dikkatini çekmek için yalan söyler. Kendilerini daha ilginç veya etkileyici göstermek için hikayeler uydurabilir veya abartabilirler.
Utanç veya Mahcubiyet: Çocuklar yaptıkları bir şeyden utandıklarında veya yargılanmaktan korktuklarında yalan söyleyebilirler. Yalan söylemek, öz saygılarını korumak için bir savunma mekanizması olabilir.
Dürtü Kontrolü Eksikliği: Özellikle küçük çocuklar dürtü kontrolü ile mücadele edebilir ve gerçeklik ile fantezi arasındaki çizgiyi bulanıklaştırabilir. Gerçek ve kurgu kavramlarını tam olarak kavrayamayabilirler.
Akran Baskısı: Çocuklar akranlarına uyum sağlamak veya sosyal normlara uymak için yalan söyleyebilirler. Arkadaşlarının yaptıklarını düşündükleri şeylere uymak için deneyimlerini abartabilirler.
Hayal Kırıklığından Kaçınma: Çocuklar ebeveynlerini veya bakıcılarını hayal kırıklığına uğratmaktan kaçınmak için yalan söyleyebilirler. Gerçekler yerine yetişkinlerin duymak istediklerini düşündükleri şeyleri söyleyebilirler.
Sorun Çözme Becerilerinin Eksikliği: Zor bir durumla karşılaştıklarında, bazı çocuklar daha iyi bir çözüm bulma becerilerinden yoksun oldukları için yalana başvurabilirler.”
Yetişkinlerin çocuklarda yalan söylemeye karşı anlayış ve empatiyle yaklaşması gerektiğini belirten Dr. Erdoğan, “Öfke veya ceza ile tepki vermek yerine, bu stratejileri kullanmayı düşünün: Çocukları cezalandırılma korkusu olmadan duyguları, korkuları ve endişeleri hakkında konuşmaya teşvik edin. Doğruluğun önemini vurgulayın ve dürüst davranışları modelleyin. Hataları kabul etmeyi gerektirse bile dürüstlüğü övün ve ödüllendirin. Sonuçlar gerekliyse, bunları adil ve aşırı cezalandırıcı olmadan davranışla ilgili hale getirin. Çocuklara sorunları nasıl çözeceklerini ve sonuçlarla nasıl sorumlu bir şekilde yüzleşeceklerini öğretin.”
HABER MERKEZİ