Mersin’in Gülnar ilçesi Büyükeceli Mahallesi Akkuyu mevkiinde Türkiye’nin ilk nükleer santralini yapacak olan Akkuyu NGS A.Ş tarafından Çevre ve Çevrecilik Bakanlığı'na verilen 3 bin 600 sayfalık ÇED raporunda, nesli tükenme tehlikesi altında olan Akdeniz fokları ve Caretta caretta kaplumbağaları ile diğer deniz canlılıları için her türlü tedbirin alındığı vurgulanıyor. ÇED raporunda yer alan bilgilere göre, santralin soğutulması için denizden alınacak suyun tekrar denize verilmesinin, denizde yaşayan tek hücreli canlılar için bile tehlike arz etmediği belirtiliyor.
Raporda, Akkuyu Nükleer Santrali'nin işletilmesi sırasında ihtiyaç duyulacak soğutma suyunun Akdeniz’den karşılanacağı belirtiliyor. Akkuyu NGS soğutma sularının denizel alandaki yayılım ve dağılımı, Gazi Üniversitesi öğretim üyesi tarafından hazırlanan üç boyutlu “Hidrodinamik Taşınım Modeli”ne (HYDROTAM-3D) göre gerçekleştirilecek. Buna göre; en olumsuz şartlar altında dahi soğutma suyu deşarjının deniz suyu sıcaklığında en fazla 0,5 derece sıcaklık artışına neden olacak. Bu modelleme çalışmasına göre oluşacak 0,5 derecelik ısı artışı; Fitoplankton (su ortamındaki tek hücreli canlılar), deniz yosunu gibi çeşitlilikler, yerleşik balıkçılık açısından önemli olan zooplankton popülasyonu (mikroskopla görülebilen hayvanlar topluluğu) ve gıda zinciri üzerinde ve foklar üzerinde herhangi bir olumsuzluğa neden olmayacak.”
Akdeniz fokları, Caretta carettaların korunup, takip edileceği belirtilen raporda, 3D Modelleme Raporu’nun sonucuna göre soğutma suyu deşarjı, fokların yaşam alanı olan Beşparmak Adası’ndan uzak bir lokasyonda gerçekleşecek. Deşarj, deniz suyu yüzey sıcaklığını en olumsuz iklim koşullarında dahi 0,5 derece artıracağı için foklar ve Caretta caretta üzerinde herhangi bir olumsuz etki oluşturmayacak. Raporda şu bilgiler yer aldı: "Tasarım ve inşaat faaliyetleri esnasında Akdeniz foklarına yönelik bir gözetim planı da oluşturulacak. Fokların üreme performansı indeksleri, yuva koşulları ve popülasyon durumları da incelenecek. İnşaat sürecinde Akdeniz Fokunun üreme dönemlerinde denize yakın olan kesiminde patlatma yapılmayacak. NGS çevresinde yaşayan Akdeniz fokları ile birlikte Caretta carettalar da sürekli olarak izlenecek ve korunma altına alınacak. Bölgede, denizde yapılan devriye kontrolleri ile bu canlılar için gerektiğinde veteriner hizmeti sunulacak. Ayrıca, Akkuyu NGS’de çalışacak personele denizel fauna türlerinin korunmaları konusunda, farkındalık oluşturulmak üzere gerekli eğitimler verilecek.”
Besin zincirinin her seviyesindeki canlıların güvende olduğu vurgulanan ÇED raporunda, ”Akkuyu NGS Proje Sahası’nın etrafında yoğun balıkçılık faaliyeti bulunmuyor. Ancak en ufak bir olumsuzluğun oluşmaması için bu konuda da her türlü önlem Akkuyu NGS projesinde öngörüldü. Akkuyu NGS’nin soğutma suyunun deşarjı ile oluşacak deniz suyundaki sıcaklık artışı; oldukça lokal düzeyde gerçekleşecek, deniz kütlesine kıyasla mikro ölçekte kalacak. Planktonlardan, balık ve memelilere kadar besin zincirinin her seviyesindeki canlılar üzerinde etki yaratmayacak. Reaktörlerin yer aldığı kademeli koruma bölgesi dışında kalan kapalı devre bir boru sistemi içerisinde dolaşan soğutma sularında radyoaktif maddeler bulunmayacak." deniliyor.
CİHAN