Atatürk Üniversitesi (A.Ü) Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Bölümünde kurulduğu tarihten bugüne kadar 47 kişiye kornea nakli ameliyatı yapıldı. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Göz Hastalıkları Anabilim Dalı Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Sadullah Keleş, 2013 yılından itibaren kornea nakline başlanıldığını söyledi.
Korneanın, gözün en ön tabakasının değiştirilmesi olduğunu dile getiren Keleş, kornea ameliyatının önemli ameliyatlar içerisinde yer aldığını ifade etti. Keleş, “Bu bir organ naklidir ve halk arasında göz nakli olarak bilinir. Ancak burada gözün değiştirilmesi söz konusu değildir. Gözün renkli kısmının önündeki saydam tabaka kornea olarak adlandırılmaktadır. Kornea nakli, yaşamını yitirmiş bir kimseden alınan şeffaf kornea dokusu ile hasta korneanın değiştirilmesi işlemidir. Kornea bir organ değil, dokudur. Normal şartlarda damarsızdır. Damar olmayışı bağışıklık hücrelerinin nakil sahasına giremeyişi anlamına gelmektedir. Bu da korneayı karaciğer, kalp, vb. gibi organ nakillerinden farklı kılmaktadır. Kornea için doku uyumu diye bir kavram yoktur. Verici kornealar göz bankalarında çeşitli testlere tabi tutulur. Bu testler söz konusu korneanın uzun vadede saydam kalıp kalamayacağının anlaşılmasına yönelik hücre sayımı (spekülermikroskopi) ve biyomikroskopi incelemesidir.” dedi.
“HASTALAR 1 YILIN SONUNDA TAMAMEN İYİLEŞİYOR”
Ameliyatta naklin yaklaşık 1,5 saat sürdüğü kaydeden Keleş şöyle konuştu: “Daha önce geçirilen bir göz ameliyatından sonra örneğin katarakt ameliyatı, kornea tabakasının su tutarak şişmesi sonucu, kornea ödemi adı verilen durumun ortaya çıkmasıyla kornea saydamlığının bozulması ve görmenin azalması ve Kornea saydamlığının bozulmayıp kornea şeklinin ileri derecede bozularak korneanın deforme olması gibi yapılır. Eğer kornea nakli yapılan gözün kornea dışındaki tabakaları (özellikle göz merceği ve sinir tabakası = retina sağlam ise en iyi koşullarda görme düzeyi tam görmeye ulaşabilir. Kornea nakli ameliyatı yaklaşık 1-1,5 saat sürer. Ameliyatın hemen ertesi günü hasta bazı şeylerin değiştiğini ve görmeye başladığını fark eder. Ama görüşün tam olarak yerleşmesi bir yılı bulur. Buradaki hedef, 1 seneden sonra, yani bütün dikişler alındıktan sonra hastanın yaşamını sürdürebilecek görüntüye sahip olabilmesidir. Kornea nakli tam katman olarak yapılabileceği gibi, yarım kat kornea nakli de yapılabilir. Bu nakil klasik yöntemle de lazerle de yapılabilir. Naklin hangi yöntemle yapılacağına karar verilirken hastanın göz yapısı dikkate alınır. Tedavinin amacı kornea nakli yapıldıktan sonra hasta 3 hafta kadar çalışamayabilir. Fakat normal günlük hayatını sürdürür. Hastalar birinci gün, birinci hafta, birinci ay, üçüncü ay, altıncı ay, dokuzuncu ay, birinci yıl olmak üzere sık aralıklarla kontrol edilir. Bu kontroller sırasında gerekli görülürse dikiş alımları yapılır. 1 yılın sonunda artık hasta nakledilen korneaya alışmış, gözü tamamen iyileşmiş hale gelir. 1 yıldan sonra gözlük ya da kontak lens kullanımı yeniden gündeme gelebilir. Ancak hasta bunları kullansa bile tedavi amacına ulaşmıştır ve hasta görebilmektedir.” CİHAN