Alevi Terim Ve Deyimleri İçin Sözlük Hazırlandı
Alevi terim ve deyimleri ilk kez kapsamlı bir sözlük çalışmasıyla bir araya getirildi. “Alevi Terim ve Deyimleri Sözlüğü”nü hazırlayan araştırmacı - yazar Alper Çağlayan, çalışmanın Alevilik inancına ait bazı sözcük, deyim ve...
Alevi terim ve deyimleri ilk kez kapsamlı bir sözlük çalışmasıyla bir araya getirildi. “Alevi Terim ve Deyimleri Sözlüğü”nü hazırlayan araştırmacı - yazar Alper Çağlayan, çalışmanın Alevilik inancına ait bazı sözcük, deyim ve terimlerin anlamlarının doğru şekilde bilinmesi ve anlam birlikteliğinin sağlanması amacıyla hazırlandığını söyledi. Bin 680 maddeden meydana gelen sözlük 20 yılı aşan bir süredir devam eden derleme ve araştırma çalışmayla tamamlandı. Türkiye Diyanet Vakfı’nın “Alevi-Bektaşi Klasikleri” projesinin koordinatörlüğünü de yürüten Hitit Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Osman Eğri, sözlüğün terminolojide önemli bir ihtiyaca cevap verecek nitelikte olduğunu belirtti.
“Boyun Vermek, Bezm, Cara Koşmak, Dar-ı Nesimi, Çarpana, Çerağ Uyarmak, Epsem, Erkancı, Etek Tutmak, Hak-i pay, Tarik-i Ali” Alper Çağlayan’ın 20 yılı aşkın bir süredir yaptığı sözlük çalışmasında yer alan Alevi terim ve deyimlerinden birkaçı. Bu çalışma ile Çağlayan, Alevilik inancında yer alan söz ve deyimlerde anlam birlikteliğini sağlamayı amaçladığını ifade ediyor.
Türkçe konuşan çok geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Alevilik ile ilgili söz ve deyimlerin, bu inanç değerlerinin yaşatıldığı yöreler itibarıyla değişik anlamlar ifade ettiğine dikkat çeken yazar Çağlayan, “Yöreler arasında bu anlam farklılığı da zaman zaman yanlış anlamalara ya da konunun yeterinde anlaşılamamasına sebep olmaktadır.” dedi.
Çalışmada, derlenen ve kaynaklardan tespit edilen sözcüklerle deyimler, taşıdıkları anlam itibariyle, mümkün olduğunca kısa, anlaşılır bir şekilde farklı kullanımlardaki karşılıklarıyla verilmeye çalışıldığına değinen Çağlayan, “Ülkemizin farklı yörelerindeki cem ayinleri ve muhabbet cemlerine bizzat katılmak suretiyle, bu inanç dairesinde yer alan sözcük ve deyimler taşıdıkları anlamlarla birlikte derlenmiştir. Bu katılımlar sırasında, Alevilik inancını yaşayan çeşitli kişi ve gruplarla yapılan görüşmeler sonucunda, Aleviliğin ülkemizdeki yeri, önemi hakkında bazı tespitler de yapılmıştır. Maddelerdeki ritüel uygulamaların anlatımında ise çoğunlukla ‘Çubuk Yöresi’ baz alınarak açıklamalar yapılmıştır.” ifadelerini kullandı.
2005 yılından bu yana Türkiye Diyanet Vakfı’nın “Alevi-Bektaşi Klasikleri” projesinin koordinatörlüğünü yürüten Hitit Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Osman Eğri de, kitabın arka yüzünde yaptığı değerlendirmede, “Asırlardır Horasan’dan Balkanlar’a pirleri, mürşidleri, ocakları, dergahları, talibleri, adabı ve erkanı ile varlığını devam ettiren ‘Alevi Bektaşi Yol’u ideal insan ve ideal toplum modelinin oluşturulmasını temin edecek değerler dizgesine sahiptir. Sevgi, hoşgörü, doğruluk, dürüstlük, şefkat, merhamet gibi kıymet biçilemeyen, Hak ve halk katında muteber bu değerlerin yaşatılması, onların anlaşılması, açıklanması ve genç nesillere öğretilmesi ile mümkündür. Bir geleneğin açıklanması ve öğretilmesi kavramlara, deyimlere, kısacası aslına uygun bir terminolojiye ihtiyaç duymaktadır. Değerli araştırmacı Alper Çağlayan’ın yılların emeği Alevi Terim ve Deyimleri Sözlüğü’nün bu ihtiyaca cevap verebilecek nitelikte bir eser olduğu düşüncesindeyim.” diye konuştu.
CİHAN
Kaynak:
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.